Lời cảm ơn bác sĩ, điều dưỡng hướng dẫn thực tập lâm sàng nên gửi vào ngày cuối đợt, nói về một kỹ năng hay một cách đối xử với người bệnh bạn học được, và tuyệt đối không nhắc tên hay chi tiết nhận dạng người bệnh. Người hướng dẫn ở bệnh viện vừa làm chuyên môn vừa dạy, ít khi được cảm ơn riêng vì sinh viên đến rồi đi theo từng lứa.
Bài này dành cho sinh viên y, điều dưỡng, hộ sinh và các ngành sức khoẻ khác. Có cách xưng hô với từng người hướng dẫn trong khoa, mẫu cho cuối đợt lâm sàng, mẫu sau một ca trực khó, cách viết thư cho cả khoa, và những điều đặc thù ngành y cần tránh khi cảm ơn.
Trong khoa, ai đã dạy bạn
Một đợt lâm sàng, bạn thường học từ nhiều người. Mỗi người cần một lời cảm ơn khác nhau, đúng vai, đúng mức thân.
| Người hướng dẫn | Thường dạy bạn điều gì | Cách cảm ơn hợp |
|---|---|---|
| Trưởng khoa, giảng viên kiêm nhiệm | Giao ban, cách trình bệnh án, cách suy luận | Thư ngắn trang trọng, gửi qua thư ký khoa hoặc đưa tận tay |
| Bác sĩ nội trú, bác sĩ trẻ | Thăm khám, làm thủ thuật, viết bệnh án hằng ngày | Lời nói trực tiếp và tin nhắn riêng, giọng anh chị em |
| Điều dưỡng trưởng | Nề nếp khoa, giờ giấc, an toàn người bệnh | Vài lời nói trực tiếp, thiệp chung của nhóm |
| Điều dưỡng kèm ca | Tiêm truyền, chăm sóc, giao tiếp với người bệnh | Lời riêng, nhắc đúng kỹ năng được dạy |
| Hộ sinh hướng dẫn | Theo dõi chuyển dạ, chăm sóc mẹ và bé | Lời riêng, nhắc ca đầu tiên bạn được đứng cùng |
Đừng chỉ cảm ơn người có chức danh cao nhất. Trong đợt lâm sàng, người dạy bạn nhiều nhất thường là anh chị bác sĩ trẻ và các chị điều dưỡng kèm ca, những người ít khi được nhắc trong lời cảm ơn chính thức của trường.
Xưng hô theo đúng nếp của khoa: có khoa sinh viên gọi bác sĩ trẻ là anh chị, có khoa gọi là thầy cô. Nghe cách các bạn khoá trên gọi rồi làm theo là chắc nhất.
Mẫu cho sinh viên y cuối đợt lâm sàng
Sinh viên y đi lâm sàng thường theo một nhóm bác sĩ. Lời cảm ơn nên nhắc một kỹ năng hay một cách nghĩ cụ thể, vì đó là điều người hướng dẫn mong truyền lại.
- Gửi bác sĩ nội trú, nói trực tiếp cuối buổi: Anh ơi, hôm nay là ngày cuối nhóm em ở khoa. Em cảm ơn anh đã cho em tự hỏi bệnh từ tuần thứ hai, dù em hỏi chậm và sót. Câu anh dặn “nghe người bệnh kể hết rồi mới hỏi” em sẽ giữ.
- Thư ngắn gửi trưởng khoa: Kính gửi thầy, em là sinh viên năm thứ năm, thực tập tại khoa trong bốn tuần vừa qua. Em xin cảm ơn thầy về những buổi giao ban sáng, nơi em học cách trình bày một ca bệnh gọn và có lý do. Em sẽ cố gắng học tiếp cho xứng với thời gian thầy dành cho nhóm sinh viên.
- Tin nhắn thân mật gửi chị bác sĩ trẻ: Chị ơi, cảm ơn chị đêm trực hôm thứ Năm đã gọi em dậy xem ca cấp cứu và giải thích từng bước khi xong việc. Đêm đó em học được nhiều hơn cả tuần đọc sách.
Một lời cảm ơn bác sĩ hướng dẫn hay nhắc cách người đó nói chuyện với người bệnh, chứ không chỉ kỹ thuật. Đó thường là điều sinh viên học được sâu nhất mà ít khi nói ra.
Mẫu cho sinh viên điều dưỡng và hộ sinh
Điều dưỡng và hộ sinh học nghề bằng tay, bên giường bệnh, dưới sự kèm sát của chị điều dưỡng hay cô hộ sinh. Lời cảm ơn nên nhắc đúng thao tác hay đúng lời dặn đã theo bạn.
- Gửi chị điều dưỡng kèm ca: Chị ơi, ba tuần đầu em run tay không dám tiêm, chị đứng cạnh em từng lần, nói nhỏ đủ để em nghe mà người bệnh không lo. Hôm qua em tự làm được trọn một ca truyền dịch. Em cảm ơn chị nhiều.
- Gửi điều dưỡng trưởng khoa: Thưa cô, chúng em xin cảm ơn cô đã nhận nhóm vào khoa và dặn từ buổi đầu: rửa tay trước khi chạm vào người bệnh, kể cả khi đang vội. Câu đó chúng em sẽ mang theo tới mọi khoa.
- Gửi cô hộ sinh hướng dẫn: Cô ơi, con nhớ mãi ca sinh đầu tiên con được đứng cạnh cô, cô vừa làm vừa nói chuyện với sản phụ cho chị ấy bớt sợ. Con học từ cô cách giữ bình tĩnh để người khác bình tĩnh theo. Con cảm ơn cô.
- Thiệp chung của nhóm, đặt ở phòng hành chính khoa: Nhóm sinh viên điều dưỡng xin cảm ơn các cô, các chị trong khoa. Bốn tuần qua, chúng em được dạy cả nghề lẫn cách thương người bệnh.
Khi viết thiệp chung, để mỗi bạn trong nhóm ký tên và ghi một dòng riêng nhỏ. Các chị trong khoa sẽ nhận ra từng bạn qua dòng ấy.
Sau một ca trực khó
Có những ca trực sinh viên nhớ suốt đời: một ca cấp cứu kéo dài, một người bệnh không qua khỏi, một ca sinh khó. Sau những ca như vậy, người hướng dẫn thường mệt và cũng nặng lòng. Một lời cảm ơn nhỏ, nói đúng lúc, có ý nghĩa với họ hơn bạn nghĩ.
Nên nói ngắn, sau khi mọi việc đã xong, không nói lúc người hướng dẫn còn đang xử lý hồ sơ hay gặp gia đình người bệnh. Ví dụ: Anh ơi, cảm ơn anh đã cho em đứng cùng đêm qua. Em sẽ nhớ cách anh nói chuyện với gia đình người bệnh. Hoặc: Chị ơi, đêm qua em sợ lắm, cảm ơn chị đã giao cho em việc cụ thể để em không đứng im.
Đừng hỏi han chi tiết hay bàn luận về ca bệnh trong lời cảm ơn. Nếu bạn muốn học thêm từ ca đó, hãy xin một buổi khác để hỏi về chuyên môn. Lời cảm ơn sau ca khó chỉ nên là lời ghi nhận, không phải phần hỏi bài.
Nếu chính bạn thấy nặng nề sau ca trực, việc nói lời cảm ơn cũng giúp bạn khép lại ca trực ấy. Nhiều người hướng dẫn sẽ hỏi lại bạn có ổn không; hãy trả lời thật.
Những điều ngành y tuyệt đối tránh khi cảm ơn
Nhắc tên, giường hay chi tiết nhận dạng người bệnh. Kể cả trong tin nhắn riêng, hãy nói “ca cấp cứu đêm thứ Năm” chứ không nói tên hay số giường. Tin nhắn có thể bị chụp lại, chuyển đi. Giữ bí mật người bệnh là bài học đầu tiên của nghề.
Chụp ảnh trong khoa để đăng kèm lời cảm ơn. Ảnh có thể lọt người bệnh, hồ sơ, màn hình máy theo dõi. Nếu muốn ảnh kỷ niệm, chụp ở phòng hành chính hay ngoài sân, và hỏi khoa trước khi đăng.
Tặng quà lớn hoặc phong bì. Phần lớn bệnh viện có quy định rõ về quà. Một thiệp viết tay, một hộp bánh nhỏ để chung cho cả khoa là đủ và an toàn.
Gửi tin nhắn lúc người hướng dẫn đang trực. Đọc lịch trực nếu biết. Tin nhắn lúc họ đang xử lý ca bệnh dễ bị bỏ qua hoặc làm phiền. Gửi vào buổi sáng sau ca trực hay ngày nghỉ.
Quên người dạy mình nhiều nhất. Lời cảm ơn chính thức hay chỉ gửi trưởng khoa. Hãy chắc rằng anh chị trực tiếp kèm bạn cũng nhận được lời riêng.
Thư cho cả khoa khi ra trường hoặc được nhận vào làm
Có hai dịp nên viết thư đầy đủ hơn lời nhắn: khi bạn tốt nghiệp và nhìn lại các đợt lâm sàng, và khi bạn được nhận vào làm chính ở khoa từng thực tập. Thư lúc này gửi cả khoa, đưa điều dưỡng trưởng hoặc thư ký khoa đọc trong buổi giao ban nếu khoa có nếp ấy.
Kính gửi các thầy cô, các anh chị khoa Nội,
Em là Ngọc Anh, sinh viên điều dưỡng đã thực tập ở khoa hai đợt trong năm ba và năm cuối. Hôm nay em nhận bằng tốt nghiệp. Em muốn gửi lời cảm ơn tới khoa, nơi em lần đầu được tin giao chăm sóc một người bệnh từ lúc vào tới lúc ra viện.
Em học ở khoa cách đo huyết áp cho người bệnh run tay, cách đổi tư thế cho người nằm lâu, và nhất là cách nói chuyện với người nhà khi tin không vui. Các chị chưa bao giờ làm thay em, chỉ đứng cạnh. Em mong được làm một điều dưỡng như các chị đã làm mẫu cho em.
Em kính chúc các thầy cô, các anh chị nhiều sức khoẻ, những ca trực bình an.
Nếu bạn được nhận vào làm ở chính khoa đó, thêm một câu: từ nay em xin được học tiếp với khoa trong vai đồng nghiệp mới. Câu đó cho mọi người biết bạn vẫn coi mình là người học.
Cách sửa mẫu thành lời của bạn
Người làm ngành y nhận ra ngay lời sáo, vì họ nghe “cảm ơn bác sĩ đã tận tình” mỗi ngày từ người nhà bệnh nhân. Lời của sinh viên cần khác: cụ thể về nghề.
- Mở sổ ghi chép lâm sàng, tìm một kỹ năng bạn lần đầu tự làm được trong đợt: hỏi bệnh, khám, tiêm, đặt sonde, theo dõi chuyển dạ.
- Nhớ ai đứng cạnh bạn lần đó và họ nói gì. Ghi nguyên văn nếu nhớ.
- Tìm một điều về cách đối xử với người bệnh bạn học từ người đó: cách xưng hô, cách giải thích, cách giữ bình tĩnh.
- Viết lời cảm ơn ba phần: kỹ năng, cách đối xử, lời hứa sẽ giữ.
- Kiểm lại lần cuối xem có chi tiết nào nhận ra được người bệnh không, xoá đi.
Lời cảm ơn viết theo cách này thường ngắn, vừa một tin nhắn, nhưng người hướng dẫn sẽ đọc nó như một lời khẳng định rằng việc dạy sinh viên giữa bao nhiêu bận rộn là có ích.
Câu hỏi thường gặp
Có nên cảm ơn riêng từng bác sĩ trong khoa không?
Nên cảm ơn riêng những người trực tiếp kèm bạn, và gửi một lời chung cho cả khoa. Không cần cảm ơn riêng từng người nếu bạn ít làm việc với họ, một lời chung là đủ lễ.
Thiệp cảm ơn khoa nên để ở đâu?
Thường để ở phòng hành chính hoặc phòng giao ban, đưa tận tay điều dưỡng trưởng. Tránh để ở quầy điều dưỡng, nơi người bệnh và người nhà qua lại nhiều.
Có nên đăng lời cảm ơn khoa lên mạng xã hội không?
Có thể, nếu khoa đồng ý và ảnh không lộ người bệnh hay hồ sơ. Lời đăng nên ngắn, không nêu tên người bệnh, không bình luận về ca bệnh.
Sinh viên có nên mua quà cho bác sĩ hướng dẫn không?
Không cần. Nếu muốn, một hộp bánh nhỏ chung cho cả khoa kèm thiệp viết tay là vừa. Quà riêng hay phong bì có thể trái quy định của bệnh viện và làm người nhận khó xử.
Ra trường nhiều năm có nên nhắn cảm ơn người hướng dẫn cũ không?
Rất nên, nhất là khi bạn vừa tự làm được một ca khó hay bắt đầu hướng dẫn sinh viên. Kể cho họ biết bạn đang dạy lại đúng điều họ đã dạy bạn.
Người hướng dẫn rất nghiêm, hay mắng sinh viên thì cảm ơn thế nào?
Cảm ơn đúng điều họ nghiêm khắc, như không cho làm khi chưa rửa tay, bắt kiểm tra lại thuốc. Trong ngành y, sự nghiêm khắc thường là cách bảo vệ người bệnh.