KinhTrong.comKính Trọng
Tri ân theo những ngày lễ khác

Lời tri ân ngày Thương binh liệt sĩ 27/7: thư học sinh, lời thăm gia đình có công

Lời tri ân ngày 27/7 viết trang nghiêm, giản dị: thư học sinh gửi thương binh, lời chào khi thăm gia đình có công, lời ghi sổ tưởng niệm và điều nên tránh.

A group of teenagers in white shirts stand quietly before an elderly man seated on a wooden chair in a tiled courtyard, late afternoon light, viewed from behind

Lời tri ân ngày 27/7 nên giản dị, trang nghiêm và cụ thể: nói rõ mình là ai, cảm ơn điều gì, và lắng nghe nhiều hơn nói. Người nhận là thương binh, gia đình có người đã hy sinh; họ đã nghe nhiều bài diễn văn. Điều họ cần là thấy người trẻ thật lòng muốn biết và muốn nhớ.

Dưới đây là thư mẫu của học sinh gửi một thương binh, lời khi đoàn đến thăm nhà, lời ghi sổ tưởng niệm, cách nghe các bác kể chuyện và những điều nên tránh. Mọi mẫu đều giữ giọng trung tính, không hô khẩu hiệu, để bạn sửa theo hoàn cảnh của gia đình mình đến thăm.

Ngày 27/7 và tinh thần của lời tri ân

Ngày Thương binh liệt sĩ 27/7 có từ năm 1947, là ngày cả nước tưởng nhớ những người đã ngã xuống trong chiến tranh và tri ân thương binh, bệnh binh, gia đình có người hy sinh. Vào dịp này, nhiều trường, chi đoàn, khu phố tổ chức đi thăm các gia đình có công, thắp hương ở nghĩa trang, viết thư tri ân.

Lời tri ân ngày 27/7 khác lời chúc các dịp vui. Không dùng "chúc mừng", không dùng giọng rộn ràng. Cũng không cần những từ quá lớn mà người nói chưa hiểu hết. Một học sinh lớp tám viết "chúng em biết ơn sự hy sinh cao cả" nghe như chép; viết "em đã đọc tên bác trên bia ở nghĩa trang xã, và em muốn biết bác là người thế nào" thì người nhận thấy thật.

Nguyên tắc chung: giới thiệu mình, nói lý do đến, hỏi thăm sức khoẻ, cảm ơn bằng câu ngắn, rồi lắng nghe. Phần lớn thời gian của buổi thăm nên dành cho người được thăm nói, không phải cho đoàn đọc bài.

Cũng nên nhớ rằng mỗi gia đình mang một nỗi riêng. Có nhà mấy chục năm vẫn chưa tìm được phần mộ người thân, có người thương binh không muốn nhắc lại thời chiến. Lời tri ân vì vậy cần nhạy cảm: hỏi trước, nghe nhiều, và nhận lời từ chối một cách nhẹ nhàng nếu gia đình không muốn tiếp đoàn.

Thư học sinh gửi một thương binh: thư mẫu trọn vẹn

Nhiều trường giao học sinh viết thư tri ân vào dịp 27/7. Thư hay nhất là thư gửi cho một người cụ thể mà em biết: ông nội, bác hàng xóm, người cựu chiến binh trong xóm. Bố cục: em là ai, em biết về bác qua đâu, điều em hiểu ra, lời cảm ơn, lời chúc sức khoẻ. Thư mẫu của một học sinh lớp chín:

"Kính gửi bác Ba. Cháu là Thu, nhà ở cuối ngõ, hay đi qua cổng nhà bác mỗi sáng đi học. Từ nhỏ cháu chỉ biết bác đi lại khó khăn, hay ngồi đọc báo ở hiên. Hè này mẹ cháu kể bác bị thương ở chân năm bác mới hai mươi tuổi, đúng bằng tuổi anh trai cháu bây giờ. Cháu nghĩ mãi về chuyện đó: anh cháu hai mươi tuổi đang đi học, còn bác ở tuổi ấy đã phải mang thương tích suốt đời. Nhân ngày 27/7, cháu viết thư này để cảm ơn bác và những người cùng thời với bác. Cháu chúc bác giữ sức khoẻ. Nếu bác không phiền, cuối tuần cháu xin sang ngồi nghe bác kể chuyện hồi trẻ. Cháu Thu."

Lá thư không có từ nào to tát, nhưng có một phép so sánh cụ thể (bằng tuổi anh trai) khiến người đọc thấy cháu thật sự suy nghĩ. Đó là điều nên giữ khi bạn sửa mẫu. Viết tay trên giấy trắng, gấp gọn, trao tận tay hoặc nhờ thầy cô chuyển; đừng in chữ đánh máy nếu có thể viết tay.

Lời khi đến thăm gia đình có công

Đoàn đến thăm nên chọn trước một người nói, chuẩn bị theo bốn khoảnh khắc. Mẫu dưới dành cho đoàn học sinh, chi đoàn thanh niên hoặc con cháu trong họ:

  • Khi vào nhà: "Dạ cháu chào bác, chào bà. Tụi cháu là học sinh lớp mười một của trường gần đây, hôm nay xin phép đến thăm bác và gia đình nhân ngày 27/7."
  • Khi ngồi xuống: "Tụi cháu đến để hỏi thăm sức khoẻ của bác, và nếu bác cho phép thì được nghe bác kể một chút về những năm bác đi bộ đội."
  • Với mẹ hoặc vợ của người đã hy sinh: "Dạ thưa bà, tụi cháu biết bà có người con đã không về. Tụi cháu đến để thắp nén hương cho chú và ngồi với bà một lát." Giọng nhỏ, chậm; nếu bà khóc, đừng vội dỗ, cứ ngồi yên bên cạnh.
  • Khi ra về: "Tụi cháu cảm ơn bác đã kể cho tụi cháu nghe. Tụi cháu chúc bác và gia đình mạnh khoẻ. Dịp khác tụi cháu xin phép lại đến thăm."

Món quà mang theo nếu có chỉ cần giản dị: giỏ trái cây, hộp bánh, bó hoa. Điều làm gia đình nhớ là việc các cháu chịu ngồi nghe và hẹn quay lại, rồi quay lại thật.

Nghe các bác kể chuyện: cách hỏi và cách lắng nghe

Hỏi về đời thường, không hỏi về vết thương. Câu hỏi nên mở và nhẹ: "Hồi đó bác ăn uống thế nào?", "Bác nhớ nhất người bạn nào?", "Ngày về quê bác làm gì đầu tiên?". Tránh hỏi bác bị thương thế nào, đau ra sao.

Để người kể dừng lúc nào cũng được. Có những chuyện người kể không muốn đi tiếp. Khi thấy bác im lặng hay đổi giọng, nói "Dạ, cháu cảm ơn bác" và chuyển sang hỏi chuyện khác như con cháu, vườn tược.

Ghi chép nếu được phép. Xin phép trước: "Bác cho cháu ghi lại để về kể cho các bạn trong lớp được không ạ?" Nhiều cụ rất vui vì chuyện của mình được người trẻ giữ lại.

Không tranh luận, không sửa lời người kể. Ký ức có thể lẫn năm, lẫn tên. Đó không phải lúc để đối chiếu sách vở. Bạn đến để nghe một con người, không phải để kiểm tra một bài lịch sử.

Kể lại cho người khác bằng giọng trân trọng. Khi về lớp chia sẻ, kể đúng điều bác nói, không thêm thắt cho kịch tính. Đó cũng là một cách tri ân.

Cảm ơn cả người chăm sóc. Bên cạnh nhiều thương binh là người vợ, người con đã chăm sóc suốt mấy chục năm. Trước khi về, nói một câu riêng với họ: "Tụi cháu cũng cảm ơn bác gái đã chăm bác bao nhiêu năm nay." Câu đó ít ai nói, và người nghe thường rất xúc động.

Lời ghi sổ tưởng niệm và lời bên phần mộ

Ở nghĩa trang, nhà tưởng niệm hay khi thắp hương trong nhà gia đình có công, lời nói nên ngắn và tĩnh. Một số mẫu để ghi sổ hoặc nói thầm:

  • "Chúng cháu, học sinh lớp chín, kính cẩn tưởng nhớ các chú, các bác đã nằm lại nơi đây. Chúng cháu hứa học hành tử tế, sống cho xứng với những gì các chú đã không được sống."
  • "Cháu đến thắp hương cho chú. Cháu năm nay mười bảy tuổi, chỉ kém chú hai tuổi. Cháu sẽ nhớ tên chú."
  • "Đoàn thanh niên khu phố kính viếng các anh hùng liệt sĩ, xin được góp một nén hương tưởng nhớ và nguyện chăm lo cho các gia đình còn ở lại."
  • "Kính dâng các bác những bông hoa này. Cảm ơn các bác." (lời của trẻ nhỏ, đi cùng bố mẹ)
  • "Hôm nay con đưa các cháu về thắp hương cho bác. Các cháu đã lớn, đứa lớn năm nay vào đại học. Cả nhà vẫn nhớ bác." (con cháu trong họ, nói khi thắp hương trước phần mộ người thân là liệt sĩ)

Trong sổ tưởng niệm, viết chữ rõ, ghi tên đơn vị hoặc tên người viết và ngày. Không vẽ hình, không dùng bút màu sặc sỡ. Ở nghĩa trang, giữ yên lặng, không chụp ảnh tự sướng, và dọn sạch hương hoa, giấy gói mang theo.

Cách sửa mẫu thành lời của riêng bạn

Mẫu chỉ là khung. Lời tri ân ngày 27/7 cảm động nhất khi có một sợi dây nối người viết với người nhận. Tìm sợi dây đó theo các bước:

  1. Hỏi người lớn trong nhà xem họ hàng, hàng xóm có ai là thương binh, liệt sĩ, cựu chiến binh không.
  2. Tìm một chi tiết nối với bạn: cùng tuổi lúc nhập ngũ, cùng quê, cùng tên trường cũ, người đó từng là bạn của ông bạn.
  3. Viết một câu về chi tiết đó, không kèm tính từ: "Bác đi năm mười tám tuổi, bằng tuổi em bây giờ."
  4. Thêm một điều bạn sẽ làm, nhỏ và làm được: đến thăm lại, giúp bác dọn vườn, kể chuyện bác cho em mình nghe.
  5. Đọc lại và bỏ mọi câu bạn không dám nói to trước mặt người nhận.

Nếu không có ai quen, bạn có thể chọn một cái tên trên bia tưởng niệm ở quê mình, ghi lại năm sinh, năm mất và viết thư cho người đó. Đó là cách nhiều thầy cô vẫn hướng dẫn học sinh làm, và những lá thư như vậy thường rất thật.

Nên và không nên trong ngày 27/7

Không khí ngày 27/7 cần được giữ đúng. Những điều dưới đây giúp đoàn thăm hay người viết thư tránh làm người nhận chạnh lòng:

NênKhông nên
Hẹn trước với gia đình, đi nhóm nhỏKéo đoàn đông đến bất ngờ, cả nhà phải tiếp
Chào hỏi tất cả người nhà, nhất là người giàChỉ chụp ảnh với người được thăm rồi về
Hỏi chuyện đời thường, để người kể tự chọn chuyệnHỏi chi tiết vết thương, cái chết của người thân
Xin phép trước khi chụp ảnh hay ghi âmĐăng ảnh lên mạng mà gia đình không biết
Giọng nói nhỏ, trang phục gọn gàng, kín đáoMặc đồ sặc sỡ, cười đùa lớn tiếng trong nhà
Hẹn quay lại và quay lại thậtChỉ đến một lần mỗi năm cho đủ thủ tục

Với học sinh nhỏ, thầy cô và phụ huynh nên dặn trước một hai điều, nhưng đừng bắt các em học thuộc bài nói dài. Một câu chào lễ phép và một câu cảm ơn do chính các em nói là đủ. Sau buổi thăm, cho các em kể lại điều mình nghe được, không chấm điểm, không chọn bạn kể hay nhất.

Câu hỏi thường gặp

Ngày 27/7 có nên dùng từ chúc mừng không?

Không nên. Đây là ngày tưởng nhớ và tri ân, nên dùng các từ như tưởng nhớ, tri ân, kính viếng, hỏi thăm. Với thương binh còn sống, có thể chúc sức khoẻ, nhưng không nói chúc mừng ngày 27/7.

Học sinh tiểu học viết thư tri ân 27/7 thế nào?

Chỉ cần ba bốn câu: em tên gì, học lớp mấy, em cảm ơn các bác, em chúc các bác khoẻ. Có thể vẽ kèm một bức tranh. Thầy cô và bố mẹ không nên sửa thành câu người lớn, cũng không nên chấm điểm hay chọn thư hay nhất.

Đến thăm gia đình liệt sĩ nên ở lại bao lâu?

Khoảng nửa giờ đến một giờ là vừa, tuỳ sức khoẻ người được thăm. Nếu thấy người già mệt, đoàn nên xin phép về sớm. Thời gian không quan trọng bằng việc đoàn lắng nghe thật và hẹn quay lại.

Có nên đăng ảnh buổi thăm lên mạng xã hội không?

Chỉ đăng khi đã xin phép gia đình. Chọn ảnh trang trọng, ghi chú ngắn, không đưa địa chỉ nhà hay chi tiết hoàn cảnh riêng. Nhiều gia đình không muốn được chú ý, và mong muốn đó cần được tôn trọng.

Viết thư cho một liệt sĩ không quen biết có được không?

Được. Bạn có thể chọn một cái tên trên bia tưởng niệm ở quê, ghi lại năm sinh, năm mất, rồi viết về điều bạn nghĩ khi thấy người đó ra đi ở tuổi rất trẻ. Lá thư như vậy có thể đọc trong buổi sinh hoạt lớp hoặc giữ cho riêng mình.

Con cháu trong nhà nên làm gì ngày 27/7 với ông bà có công?

Dành một buổi ngồi với ông bà, hỏi chuyện xưa, ghi lại bằng sổ hoặc ghi âm nếu ông bà đồng ý. Có thể đưa ông bà đi thăm đồng đội cũ hay thắp hương cho người thân. Những việc ấy quý hơn một bữa tiệc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138