Người con đi làm xa nói lời cảm ơn cha mẹ hiệu quả nhất bằng những câu ngắn, đều đặn, gắn với việc vừa xảy ra: nhận thùng đồ mẹ gửi, nhận tháng lương đầu, vừa về thăm nhà rồi lại đi. Một lời cảm ơn lớn mỗi năm một lần không thay được những câu nhỏ hằng tuần, vì với cha mẹ ở xa, điều họ cần nhất là biết con vẫn nghĩ về nhà.
Bài này gom các thời điểm nên nói, mẫu tin nhắn theo giọng, cách nói trong cuộc gọi video để lời cảm ơn không bị trôi giữa chuyện thời tiết và giá cả, lời cảm ơn kèm tháng lương đầu, lời gửi về khi Tết không về được, và những lỗi khiến cha mẹ ở nhà thêm lo thay vì yên lòng. Mùa Vu Lan có thư riêng; ở đây là lời cảm ơn trong những ngày thường.
Lời cảm ơn của người con ở xa khác gì
Khi sống chung, lời cảm ơn có thể thay bằng việc làm: rửa bát, chở mẹ đi chợ, ngồi ăn với bố. Khi đã đi làm xa, việc làm gần như biến mất, chỉ còn lời nói qua điện thoại. Vì vậy lời nói phải gánh thêm phần mà việc làm trước đây gánh. Nó cần cụ thể hơn, và cần đều đặn hơn.
Cha mẹ có con ở xa thường sống theo nhịp những cuộc gọi. Họ nhớ con gọi vào tối nào trong tuần, nhớ câu con nói lần trước, nhớ cả giọng con lúc mệt. Một câu cảm ơn nhỏ chen vào cuộc gọi, kiểu "Con cảm ơn mẹ dặn mang áo mưa, hôm qua mưa to thật", cho mẹ biết lời dặn của mẹ vẫn đi theo con. Với người ở nhà, đó là cảm giác mình vẫn còn có ích cho con.
Ngược lại, những người con ở xa hay mắc một lỗi: chỉ gọi khi có chuyện, và chỉ cảm ơn khi được gửi tiền, gửi đồ. Cha mẹ không trách, nhưng dần dần mỗi cuộc gọi trở thành dấu hiệu "lại có chuyện gì". Lời cảm ơn không gắn với việc nhờ vả là cách giữ cho cuộc gọi về nhà luôn là tin vui.
Những thời điểm nên nói
Không cần chờ dịp lễ. Bảng dưới là những lúc lời cảm ơn của người con ở xa có sức nặng nhất, kèm một câu mẫu cho mỗi lúc.
| Thời điểm | Vì sao nên nói | Câu mẫu |
|---|---|---|
| Vừa nhận thùng đồ cha mẹ gửi | Cha mẹ đóng gói cả ngày và đang chờ tin | "Con nhận đồ rồi mẹ ơi, lọ cá kho còn nguyên, chưa đổ giọt nào. Con cảm ơn mẹ." |
| Sau khi về thăm, vừa lên lại chỗ làm | Nhà vừa vắng, cha mẹ buồn nhất lúc này | "Con tới nơi rồi. Mấy hôm ở nhà con ăn ngủ ngon nhất năm. Con cảm ơn bố mẹ." |
| Được cha mẹ khuyên một việc và nó đúng | Cha mẹ thấy lời mình còn giá trị | "Bố bảo con đừng vội nghỉ việc, con nghe bố, giờ được lên tổ trưởng rồi." |
| Cha mẹ lên thăm rồi về | Cha mẹ đi xa mệt, cần biết chuyến đi đáng công | "Bố mẹ lên, phòng con sạch hẳn, tủ lạnh đầy. Con cảm ơn bố mẹ đã đi xa thế." |
| Cha mẹ ốm mà con không về được | Con áy náy, cha mẹ cũng áy náy vì làm con lo | "Con cảm ơn mẹ đã báo con, mẹ đừng giấu. Con nhờ dì sang với mẹ, cuối tuần con về." |
Mỗi câu mẫu đều có một chi tiết thật (lọ cá kho, tủ lạnh đầy, lên tổ trưởng). Đó là phần làm cha mẹ tin rằng con không chỉ nói cho có.
Mẫu tin nhắn theo giọng
Tin nhắn hợp với những lời cảm ơn ngắn trong ngày thường. Vài mẫu theo cách nói của từng kiểu người con:
- Thân mật, con gái hay nhắn: "Mẹ ơi, hôm nay con tự nấu canh chua theo cách mẹ chỉ, đồng nghiệp ăn khen lắm. Con cảm ơn mẹ dạy con nấu ăn từ hồi lớp sáu, giờ đi xa không phải ăn quán suốt."
- Ngắn gọn, con trai ít nói: "Bố, xe con bố bảo thay nhớt đúng là sắp hỏng máy. Cảm ơn bố."
- Trang trọng hơn, gửi cả bố lẫn mẹ: "Con chào bố mẹ. Tháng này công việc của con ổn. Con cảm ơn bố mẹ đã cho con đi, dù con biết nhà vắng con thì bố mẹ vất vả hơn."
- Kèm ảnh: "Ảnh bữa cơm của con tối nay. Có rau mẹ gửi lên. Con cảm ơn mẹ, ăn rau nhà mình mới thấy rau ngoài chợ nhạt."
- Nhắn vào một sáng bình thường, không có lý do: "Bố mẹ ơi, tự nhiên sáng nay con nhớ nhà. Con cảm ơn bố mẹ đã nuôi con thành người tự đi làm được thế này."
Mẫu cuối là kiểu tin nhắn cha mẹ hay giữ lại nhất, chính vì nó không có lý do. Nếu chưa từng gửi tin nhắn như thế, thử một lần vào sáng mai.
Nói lời cảm ơn trong cuộc gọi video
Cuộc gọi về nhà thường trôi theo một kịch bản quen: ăn chưa, trời thế nào, giá cả ra sao, rồi cúp máy. Lời cảm ơn hay bị bỏ lại. Mấy bước sau giúp bạn chen nó vào tự nhiên:
- Nói lời cảm ơn ngay sau phần hỏi thăm sức khoẻ, trước khi chuyện chuyển sang hàng xóm, họ hàng. Để cuối dễ quên, hoặc nói vội lúc cúp máy.
- Gắn với một việc trong tuần: "À mẹ, con cảm ơn mẹ hôm trước nhắc con đi khám răng." Chữ "à" làm câu nghe như vừa nhớ ra, bớt trịnh trọng.
- Cho cha mẹ thấy thứ cha mẹ đã gửi: xoay máy vào lọ tương, chiếc áo len, cái gối. Nhìn thấy đồ mình gửi đang được dùng là niềm vui cụ thể của người ở nhà.
- Hỏi lại cha mẹ một câu về việc của cha mẹ: vườn rau, cái chân đau, buổi họp hội người cao tuổi. Lời cảm ơn cộng một câu hỏi thật làm cuộc gọi thành trò chuyện.
- Kết bằng một hẹn ước cụ thể, ngày giờ gọi lần sau hoặc ngày về, đừng kết bằng "thôi con bận".
Nếu bố ít nói và hay đưa máy cho mẹ, xin nói riêng với bố một câu trước khi bố đưa máy. Một câu thôi, nhưng là câu của riêng bố.
Tháng lương đầu tiên và lời cảm ơn đi kèm
Tháng lương đầu là dịp nhiều người muốn gửi về nhà một phần, hoặc mua một món quà cho bố mẹ. Món quà hay số tiền không quan trọng bằng câu nói đi kèm. Bố mẹ nhận tiền của con lần đầu thường thấy ngại, có nhà còn gửi trả lại. Lời cảm ơn giúp bố mẹ nhận mà không thấy mình đang lấy của con.
Một cách nói hợp: "Bố mẹ ơi, đây là tháng lương đầu tiên con tự kiếm được. Con gửi về một ít để mẹ mua cái nồi cơm mới, cái cũ mẹ dùng từ hồi con học cấp hai rồi. Con cảm ơn bố mẹ đã nuôi con hai mươi hai năm, giờ con mới bắt đầu tự lo cho mình được." Câu nói gọi tên một thứ cụ thể bố mẹ sẽ mua, nên bố mẹ khó từ chối, và gắn khoản gửi về với lời cảm ơn chứ không phải nghĩa vụ.
Nếu lương tháng đầu còn ít, không gửi được gì, lời cảm ơn vẫn nên có. "Tháng đầu con mới đủ tiêu, con chưa gửi được gì. Nhưng con muốn bố mẹ biết con nhận lương rồi, con tự lo được rồi. Con cảm ơn bố mẹ." Với cha mẹ, tin con đã tự đứng được trên chân mình nhiều khi quý hơn tiền.
Tết không về được
Năm nào cũng có người phải ở lại làm việc qua Tết. Lời gửi về khi ấy cần vừa cảm ơn vừa giúp cha mẹ bớt buồn. Vài mẫu:
- Nhắn chiều ba mươi: "Bố mẹ ơi, năm nay con trực Tết. Con cảm ơn bố mẹ đã gói cho con mấy cái bánh chưng gửi từ tuần trước, tối nay con ăn với mấy đứa cùng phòng. Giao thừa con gọi video, bố mẹ bật máy giúp con nhé."
- Trong cuộc gọi giao thừa: "Con chúc bố mẹ năm mới khoẻ. Con cảm ơn bố mẹ năm qua lúc nào cũng ở đó mỗi lần con gọi. Ra giêng con xin nghỉ về liền."
- Nhờ anh chị em ở nhà chuyển lời: "Chị ơi, sáng mùng Một chị đọc giúp em mấy câu này cho bố mẹ, em ghi âm gửi kèm." Rồi gửi một đoạn ghi âm giọng mình.
Đừng nói quá nhiều về chuyện mình cô đơn hay ăn Tết buồn ra sao. Cha mẹ sẽ lo suốt mấy ngày Tết. Kể chuyện vui ở chỗ làm, khoe mâm cơm tự nấu, rồi nói lời cảm ơn. Cha mẹ nghe thấy con ổn là đã có Tết.
Nếu nhà có người lớn tuổi khó tính về chuyện con không về, gửi riêng ông bà một lời chào kèm lời cảm ơn, để cha mẹ không phải đứng giữa giải thích hộ.
Lỗi khiến cha mẹ thêm lo
Cảm ơn kèm than mệt. "Con cảm ơn mẹ, dạo này con làm mệt lắm." Cha mẹ chỉ nhớ vế sau. Tách hai chuyện ra, hoặc giữ chuyện mệt cho lúc khác.
Chỉ cảm ơn khi được gửi tiền. Cha mẹ sẽ ngầm hiểu lời cảm ơn là phần đi kèm của việc nhờ. Cảm ơn cả những lời dặn, những cuộc gọi.
Nói "con không cần gì đâu, bố mẹ đừng gửi". Câu từ chối thẳng làm người ở nhà mất cách thương con. Nhận rồi cảm ơn, và nói nhẹ "lần sau mẹ gửi ít thôi cho đỡ mệt".
Hứa về rồi không về. Đừng hứa ngày về khi chưa chắc. Lời cảm ơn mất giá khi đi cùng lời hứa lỡ.
Im lặng khi bận. Bận cả tuần thì nhắn một dòng: "Con bận, con khoẻ, cuối tuần con gọi." Một dòng ấy giữ cho cha mẹ ngủ yên.
Cảm ơn bằng giọng đọc diễn văn. Người ở xa lâu ngày đôi khi nói với cha mẹ bằng giọng khách sáo, "con xin chân thành cảm ơn bố mẹ". Cha mẹ nghe thấy con xa thêm một chút. Nói như hồi còn ở nhà, gọi "bố ơi, mẹ ơi" là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu nên gọi về cho cha mẹ một lần?
Không có con số chuẩn, nhưng nhiều nhà giữ một cuộc gọi mỗi tuần vào giờ cố định, thêm vài tin nhắn ngắn giữa tuần. Điều quan trọng là đều đặn, để cha mẹ biết lúc nào sẽ nghe được giọng con.
Cha mẹ không dùng điện thoại thông minh thì cảm ơn thế nào?
Gọi điện thường vẫn đủ, và có thể gửi thư giấy hoặc nhờ người thân ở gần đọc tin nhắn giúp. Nhiều người con mua cho bố mẹ một chiếc máy đơn giản, cài sẵn số mình, dạy bố mẹ một nút gọi duy nhất.
Có nên gửi tiền về kèm lời cảm ơn mỗi tháng không?
Đó là chuyện riêng của mỗi nhà và tuỳ khả năng. Nếu gửi, kèm một câu cảm ơn và nói khoản ấy để làm gì, để bố mẹ nhận thoải mái. Nếu chưa gửi được, lời cảm ơn vẫn trọn ý.
Đi làm xa mà cha mẹ hay giận vì ít về thì nói gì?
Đừng thanh minh dài. Cảm ơn cha mẹ đã nhớ con, nói rõ lần về sắp tới, và giữ đúng lời. Thêm những cuộc gọi ngắn vào giữa tuần giúp cha mẹ bớt cảm giác con đã đi xa hẳn.
Có nên kể khó khăn ở chỗ làm cho cha mẹ nghe không?
Kể những chuyện đã qua và đã giải quyết được, để cha mẹ thấy con trưởng thành. Chuyện đang căng mà cha mẹ không giúp được thì nên kể với bạn bè trước, tránh để cha mẹ lo mất ngủ.
Người con đi làm ở nước ngoài thì lời cảm ơn có gì khác?
Chênh lệch giờ và chi phí đi lại làm lần về thưa hơn, nên lời nói càng cần đều. Hẹn giờ gọi cố định hợp cả hai bên, gửi ảnh nơi mình sống, và gửi thư giấy vào các dịp lớn vì cha mẹ thích giữ lại.