Lời chúc 20/11 ghi thiệp nên gói trong một đến ba câu: gọi tên, nhắc một điều, chúc một điều. Thiệp nhỏ kẹp bó hoa chỉ chứa chừng ba mươi đến năm mươi chữ viết tay; viết nhiều hơn thì chữ phải nhỏ, dòng chen nhau, thầy cô đọc mỏi mắt. Ngắn mà có tên người nhận và một chi tiết thật vẫn ấm hơn một đoạn dài chung chung.
Dưới đây là mẫu chia thành ba cỡ: một câu, hai ba câu giọng trang trọng, hai ba câu giọng thân mật. Thêm bảng ước số chữ theo khổ thiệp, cách trình bày chữ tay cho gọn, và những lỗi làm tấm thiệp nhỏ trở nên rối.
Công thức ba phần cho một tấm thiệp nhỏ
Tấm thiệp nhỏ không đủ chỗ cho một bức thư, nhưng đủ chỗ cho ba phần. Phần một là lời gọi: “Cô Hạnh ơi”, “Kính gửi thầy Tuấn”. Phần hai là một điều bạn nhớ hoặc biết ơn, gói trong một mệnh đề: “cảm ơn cô những buổi chiều chữa bài”. Phần ba là lời chúc vừa tầm và tên người viết.
Ba phần này có thể nằm gọn trong một câu: “Cô Hạnh ơi, cảm ơn cô những buổi chiều chữa bài, chúc cô 20/11 thật vui. Em Mai.” Hoặc giãn ra ba câu nếu thiệp rộng hơn. Điều quan trọng là phần hai không bị bỏ; thiếu nó, lời chúc chỉ còn là câu in sẵn.
Nếu chưa nghĩ ra điều cụ thể, bạn có thể nhắc đúng môn, đúng năm học, đúng một đức tính đã thấy: “cảm ơn cô những giờ văn năm lớp chín”, “cảm ơn thầy đã luôn bình tĩnh với lớp em”. Chừng ấy đã đủ để tấm thiệp mang dấu của bạn.
Thứ tự ba phần có thể đảo cho đỡ đơn điệu, nhất là khi bạn viết nhiều thiệp cho nhiều thầy cô: tấm này mở bằng lời chúc, tấm kia mở bằng kỷ niệm. Miễn là đủ ba phần và tên người nhận đứng ở đầu.
Mẫu một câu
Hợp với thiệp rất nhỏ, thiệp gài trên giỏ hoa, hoặc khi bạn ký chung vào tấm thiệp lớn của lớp.
- Cô Hạnh ơi, cảm ơn cô những giờ văn năm lớp chín, em chúc cô 20/11 thật vui.
- Kính chúc thầy Tuấn ngày Nhà giáo an vui, khỏe mạnh và luôn nghiêm khắc đúng lúc như thầy vẫn thế.
- Chúc cô một ngày thật nhiều hoa và ít bài phải chấm.
- Cảm ơn thầy đã tin em, chúc thầy 20/11 bình yên.
- Chúc cô luôn giữ giọng cười giòn mà cả lớp nghe từ cuối hành lang.
- Em chúc cô khỏe để còn gọi em lên bảng thêm nhiều lần nữa.
Mẫu một câu nên có ít nhất một chữ riêng: tên cô, tên môn, một nét quen. Câu “Chúc thầy cô 20/11 vui vẻ” không sai, nhưng cầm tấm thiệp lên thầy cô không biết ai gửi.
Khi ký vào thiệp chung của lớp, một câu kiểu này đặt cạnh tên bạn là đủ. Cả lớp ba mươi bạn mà mỗi bạn một câu có chi tiết riêng thì tấm thiệp chung trở thành một kỷ vật thật sự.
Mẫu hai ba câu, giọng trang trọng
Dành cho thiệp khổ vừa, gửi thầy cô lớn tuổi, thầy cô ít gần, hoặc thiệp của phụ huynh.
- Kính gửi cô Lan. Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam, em kính chúc cô sức khỏe và niềm vui. Những điều cô dạy năm ấy, em vẫn mang theo mỗi ngày.
- Kính chúc thầy Tuấn một ngày 20/11 ý nghĩa. Cảm ơn thầy đã dạy chúng em làm toán chậm mà chắc. Chúc thầy luôn mạnh khỏe.
- Gia đình bé Minh kính chúc cô ngày 20/11 an lành. Cảm ơn cô đã kiên nhẫn với con trong học kỳ này.
- Kính gửi thầy lời tri ân chân thành nhất. Chúc thầy và gia đình luôn bình an, vui vẻ.
- Em kính chúc cô ngày 20/11 nhiều niềm vui. Cảm ơn cô đã dạy em biết hỏi khi chưa hiểu.
Giọng trang trọng hợp với chữ viết ngay ngắn, không gạch xóa. Nếu viết sai, nên đổi thiệp khác hơn là tẩy, vì thiệp trang trọng mà có vết tẩy trông vội.
Thiệp của phụ huynh thì ký tên gia đình kèm tên con và lớp, ví dụ “Gia đình bé Minh, lớp 3B”. Thầy cô dạy nhiều lớp, nhận nhiều thiệp cùng ngày, nên một dòng ký đầy đủ giúp họ biết ngay thiệp của ai mà không phải đoán.
Mẫu hai ba câu, giọng thân mật
Dành cho chủ nhiệm, thầy cô gần gũi, thầy cô trẻ. Được phép có một câu vui.
- Cô Hạnh ơi, chúc cô 20/11 thật vui. Lớp mình hứa tuần này không ai quên vở. Thật đấy ạ.
- Thầy ơi, cảm ơn thầy đã mua nước cho cả đội hôm thua trận. Tụi em thương thầy. Chúc thầy luôn khỏe.
- Chúc cô ngủ đủ giấc, uống trà nóng và cười nhiều như hôm cô kể chuyện con mèo nhà cô. Em Mai.
- Cô ơi, nhờ cô mà em hết sợ thuyết trình. Chúc cô 20/11 nhiều hoa, nhiều niềm vui.
- Thầy ơi, chúc thầy ngày 20/11 nhẹ nhàng. Tụi em biết lớp mình hơi ồn, nhưng tụi em quý thầy thật lòng.
Thiệp thân mật có thể vẽ thêm một hình nhỏ ở góc: chén trà, con mèo, quả bóng, gợi đúng chuyện bạn nhắc. Hình vẽ tay thay được một câu chữ mà vẫn ấm.
Câu vui trong thiệp thân mật nên đặt ở giữa, còn câu cuối vẫn là lời chúc nghiêm túc. Đọc xong thầy cô cười, rồi thấy được sự quý mến thật, thứ tự ấy giữ cho tấm thiệp không trôi thành trò đùa.
Rút một lời chúc dài thành lời chúc vừa thiệp
Nhiều người viết nháp ra một đoạn dài rồi mới thấy thiệp không đủ chỗ. Đừng tiếc, đó là bản nháp tốt, vì trong đoạn dài thường có sẵn một câu đáng giữ. Việc của bạn là tìm câu ấy và bỏ phần còn lại.
Ví dụ bản nháp: “Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, em xin gửi đến cô lời chúc sức khỏe dồi dào, hạnh phúc viên mãn, thành công trong sự nghiệp trồng người. Em cảm ơn cô vì suốt năm lớp chín cô đã dạy em rất tận tình, đặc biệt những buổi chiều cô ở lại chữa bài văn cho em. Em sẽ cố gắng học thật tốt để không phụ lòng cô.” Năm mươi chữ, quá dài cho thiệp gài hoa.
Bước một, bỏ câu chúc chung có bốn tính từ đứng liền nhau. Bước hai, bỏ lời hứa chung chung ở cuối. Bước ba, giữ câu có chi tiết thật và thêm một lời chúc ngắn. Kết quả: “Cô ơi, cảm ơn cô những buổi chiều ở lại chữa văn cho em năm lớp chín. Chúc cô 20/11 thật vui.” Hai mươi hai chữ, vừa thiệp, mà giữ đúng điều bạn muốn nói nhất.
Cách rút này dùng được cho mọi lời chúc: giữ động từ và chi tiết, bỏ tính từ và lời hứa chung. Lời chúc ngắn đi nhưng nặng lên.
Ước số chữ theo khổ thiệp
Viết thử bằng bút chì mờ trước khi viết mực sẽ đỡ phải bỏ thiệp. Bảng dưới là con số ước lượng với chữ viết tay cỡ vừa.
| Loại thiệp | Số chữ vừa vặn | Nên dùng |
|---|---|---|
| Thiệp gài bó hoa, cỡ danh thiếp | 15 đến 25 chữ | Mẫu một câu |
| Thiệp gấp đôi nhỏ | 30 đến 50 chữ | Mẫu hai câu |
| Thiệp gấp đôi cỡ bàn tay | 50 đến 80 chữ | Mẫu ba câu, có kỷ niệm |
| Thiệp lớn của cả lớp | 10 đến 20 chữ mỗi bạn | Một câu riêng kèm tên |
| Thiệp tự làm từ giấy bìa | Tùy khổ, chừa lề hai đầu ngón tay | Mẫu bất kỳ, kèm hình vẽ |
Nếu lời chúc dài hơn sức chứa của thiệp, đừng thu nhỏ chữ. Bỏ bớt tính từ trước, rồi bỏ câu ít quan trọng nhất. Điều còn lại thường là câu có chi tiết thật, và đó cũng là câu đáng giữ nhất.
Thiệp tự làm từ bìa cứng thì chừa lề rộng hơn thiệp mua, vì mép bìa cắt tay thường không thẳng. Nếu dán hoa khô hay giấy màu lên thiệp, viết chữ trước rồi mới dán, để tay không quệt vào phần trang trí.
Trình bày chữ tay cho gọn
Thiệp nhỏ dễ rối vì chữ chen nhau. Vài bước dưới giúp tấm thiệp gọn mắt mà không cần chữ đẹp.
- Viết nháp ra giấy, đếm chữ, cắt cho vừa khổ thiệp.
- Kẻ hai ba dòng bút chì thật mờ để chữ không xiêu, viết xong tẩy đi.
- Lời gọi viết một dòng riêng ở trên cùng, lời chúc ở giữa, tên người viết ở góc phải bên dưới.
- Dùng bút mực hoặc bút bi đen, xanh đậm; tránh bút nhũ, bút dạ quang vì khó đọc.
- Ghi thêm ngày hoặc năm học nhỏ ở góc, để nhiều năm sau thầy cô mở ra còn biết thiệp từ lớp nào.
Không cần chữ đẹp. Thầy cô đọc chữ học trò cả đời, chữ nào cũng đọc được, miễn đủ thẳng hàng và đủ thoáng. Nét chữ quen của chính bạn còn giúp thầy cô nhận ra ai viết mà không cần nhìn tên.
Lỗi hay gặp với thiệp ngắn
Chép câu thơ quen rồi hết chỗ. Bốn câu thơ chép lại đã chiếm cả thiệp, phần lời của bạn chỉ còn chữ ký. Bỏ thơ, giữ lời của mình.
Không ghi tên người viết. Hai mươi tấm thiệp gài trên hai mươi bó hoa, tấm không tên là tấm thầy cô không biết cảm ơn ai. Luôn ký tên, kèm lớp nếu thầy cô dạy nhiều lớp.
Viết hoa toàn bộ. Chữ in hoa cả câu trông như đang hét, lại khó đọc. Chỉ viết hoa đầu câu và tên riêng.
Viết vội ngay trước cổng trường. Thiệp viết đứng, kê lên đầu gối, chữ thường nghiêng và dễ sai tên. Viết từ tối hôm trước, để thiệp khô mực rồi mới gài vào hoa.
Dùng biểu tượng thay chữ. Hình trái tim, mặt cười vẽ tay thì dễ thương, nhưng thay hẳn lời bằng ký hiệu thì thiệp mất nghĩa. Vẽ thêm được, đừng vẽ thay.
Câu hỏi thường gặp
Lời chúc ghi thiệp 20/11 nên dài bao nhiêu chữ?
Thiệp gài bó hoa chỉ nên khoảng mười lăm đến hai mươi lăm chữ, tức một câu. Thiệp gấp đôi nhỏ chứa ba mươi đến năm mươi chữ, vừa hai câu. Viết nhiều hơn thì chữ chen nhau, khó đọc, nên chuyển sang viết thư.
Một câu chúc ngắn làm sao để không nhạt?
Đưa vào một chi tiết riêng: tên thầy cô, môn học, năm học hoặc một nét quen như giọng cười, câu hay nói. Chỉ cần một chi tiết là lời chúc thôi giống câu in sẵn trên thiệp mua ngoài hiệu.
Có cần ghi ngày tháng lên thiệp 20/11 không?
Nên ghi nhỏ ở góc, ví dụ ngày và năm học. Nhiều thầy cô giữ thiệp học trò hàng chục năm; có ngày tháng thì khi mở lại họ biết ngay thiệp từ lứa nào, lớp nào.
Viết sai trên thiệp thì có nên tẩy không?
Với thiệp trang trọng, tốt nhất là viết nháp trước và nếu sai thì đổi thiệp khác. Với thiệp thân mật tự làm, một vết gạch nhỏ không sao, nhưng nên tránh bút xóa trắng vì để lại vệt rõ.
Thiệp kẹp bó hoa nên ghi lời gì?
Một câu có tên thầy cô, một điều bạn biết ơn và tên bạn là đủ, ví dụ “Cô Hạnh ơi, cảm ơn cô những giờ văn năm lớp chín, chúc cô 20/11 thật vui. Em Mai.”