KinhTrong.comKính Trọng
Phát biểu và hoạt động tri ân 20/11

Phát biểu của đại diện cha mẹ học sinh ngày 20/11: bài mẫu và cách xưng hô

Bài phát biểu mẫu của đại diện cha mẹ học sinh ngày 20/11, khoảng 3 phút, kèm cách xưng hô khi phụ huynh đứng trước thầy cô, biến thể và câu nên tránh.

A Vietnamese father in a pale blue shirt speaks into a handheld microphone in a school hall, seen from the side, teachers seated in soft focus, warm afternoon light

Bài phát biểu của đại diện cha mẹ học sinh ngày 20/11 nên ngắn hơn bài của nhà trường, khoảng hai đến ba phút, nói được ba điều: phụ huynh thấy gì ở thầy cô qua chính con mình, phụ huynh cảm ơn điều gì cụ thể, và gia đình sẽ phối hợp ra sao. Người nghe là thầy cô, và họ cần nghe một lời tin cậy của cha mẹ, không cần thêm một bài diễn văn.

Khó nhất với phụ huynh thường là xưng hô: đứng trước thầy cô có người trẻ hơn mình cả chục tuổi, có người là thầy cũ của chính mình. Bài mẫu dưới đây viết theo lối nói trang trọng mà không cần xưng “tôi”, kèm bảng cách xưng cho từng tình huống, các biến thể và những câu nên bỏ.

Bài mẫu trọn vẹn cho lễ kỷ niệm cấp trường

Kính thưa các thầy cô giáo, thưa các vị phụ huynh, cùng các em học sinh thân mến!

Được Ban đại diện cha mẹ học sinh tin tưởng, hôm nay thay mặt các gia đình, xin được gửi đến thầy cô đôi lời nhân ngày Nhà giáo Việt Nam.

Cha mẹ nào cũng biết con mình rõ nhất lúc ở nhà: con thích ăn gì, giận dỗi ra sao, sợ điều gì. Nhưng tám tiếng mỗi ngày con ở trường thì cha mẹ chỉ biết qua những câu kể vụn vặt trên đường đón con về. Và trong những câu kể ấy, thầy cô xuất hiện nhiều hơn chính các phụ huynh tưởng. “Hôm nay cô khen con đọc to.” “Thầy bảo con viết lại bài văn, viết lại thì hay hơn thật.” “Cô cho con ngồi bàn đầu vì con không nhìn rõ bảng.”

Có một gia đình trong lớp con kể rằng, năm ngoái cháu nhà mình đột nhiên ít nói, về nhà là vào phòng. Bố mẹ còn đang loay hoay thì cô chủ nhiệm đã nhắn hẹn gặp, vì cô để ý cháu ngồi một mình giờ ra chơi suốt hai tuần. Nhờ cô nhận ra sớm, gia đình kịp ngồi xuống nói chuyện với con. Câu chuyện ấy được kể lại trong buổi họp phụ huynh, và nhiều người đã lặng đi.

Thầy cô không chỉ dạy chữ. Thầy cô là đôi mắt thứ hai của cha mẹ ở trường. Thay mặt các gia đình, xin cảm ơn thầy cô vì những buổi chiều ở lại muộn, những tin nhắn lúc chín giờ tối trả lời câu hỏi của phụ huynh, và sự kiên nhẫn với những đứa trẻ mà chính cha mẹ đôi khi cũng hết kiên nhẫn.

Các gia đình cũng xin nhận phần mình. Có lúc phụ huynh nóng ruột, hỏi dồn, chưa kịp nghe thầy cô giải thích. Năm học này, Ban đại diện cha mẹ học sinh mong được phối hợp chặt hơn: theo sát việc học ở nhà, nhắc con đi học đúng giờ, và khi có điều băn khoăn thì trao đổi trực tiếp, thẳng thắn với thầy cô.

Nhân ngày 20 tháng 11, kính chúc các thầy cô giáo luôn mạnh khỏe, gia đình bình an, giữ mãi niềm vui với nghề. Xin cảm ơn thầy cô, và xin cảm ơn quý vị đã lắng nghe.

Xưng hô thế nào khi phụ huynh đứng trước thầy cô

Trong bài phát biểu chung, cách an toàn nhất là nói thay tập thể và dùng lối câu không chủ ngữ: “xin được gửi”, “xin cảm ơn”, “các gia đình mong”. Khi buộc phải xưng, chọn theo tình huống:

Tình huốngCách xưng gợi ýGhi chú
Lễ cấp trường, đông khách mờiNói thay “Ban đại diện”, “các gia đình”, câu không chủ ngữTrang trọng, không phân biệt tuổi
Buổi họp mặt nhỏ của một lớp“Bố mẹ các cháu”, “phụ huynh lớp mình”Thân hơn, vẫn giữ lễ
Phụ huynh lớn tuổi hơn thầy cô nhiềuGọi thầy cô là “cô”, “thầy”, tránh gọi “em” trước đông ngườiKính nghề, không tính tuổi
Phụ huynh từng là học trò của thầy cô đang ngheXưng “em” hoặc “con” với thầy cũ, rồi nói thêm vai phụ huynhMột câu nhắc chuyện cũ làm bài ấm hẳn
Nói với học sinh trong cùng bài“Các con”, “các cháu”Chỉ dùng ở đoạn ngắn cuối bài

Điều cần tránh là đổi cách xưng giữa chừng: đoạn đầu “chúng ta”, đoạn sau “các gia đình”, cuối bài lại “mình”. Đọc lại một lượt chỉ để soát xưng hô trước khi in.

Ba điều nên nói, hai điều nên bỏ

Nên nói: thầy cô hiện lên qua lời con. Phụ huynh không ngồi trong lớp nên lời khen chung chung nghe xa. Một câu con kể ở nhà, trích nguyên văn, là bằng chứng cho thấy cha mẹ thật sự nhìn thấy công thầy cô.

Nên nói: một chuyện có thật được các gia đình đồng ý kể. Như chuyện cô nhận ra học sinh ngồi một mình. Không nêu tên học sinh, không kể chuyện làm gia đình nào ngượng.

Nên nói: phụ huynh sẽ làm gì. Lời cam kết phối hợp cụ thể làm thầy cô yên tâm hơn mọi lời chúc. Ví dụ: nhắc con ngủ sớm, không làm bài hộ con, trao đổi trực tiếp khi có điều chưa rõ.

Nên bỏ: chuyện quỹ, chuyện quà. Lời tri ân không nhắc đến khoản đóng góp, quà mừng hay phần thưởng. Nhắc đến là biến lời cảm ơn thành bản báo cáo, và khiến thầy cô khó xử trước đông người.

Nên bỏ: khen một lớp, một thầy cô hơn người khác. Đại diện cha mẹ cả trường nói cho tất cả. Câu chuyện cụ thể vẫn được kể, nhưng kết lại bằng lời cảm ơn chung, không xếp ai đứng đầu.

Câu sáo và câu nói thật

Phụ huynh hay mượn lời văn bản hành chính vì ngại nói sai. Đặt câu sáo cạnh câu thật để thấy khác biệt:

Câu sáoCâu thật nên dùng
Thầy cô đã không quản ngày đêm vì sự nghiệp trồng người.Nhiều tối gần mười giờ, thầy cô vẫn trả lời tin nhắn hỏi bài của phụ huynh.
Công ơn thầy cô như biển trời.Con về kể cô cầm tay sửa từng nét chữ, gia đình thấy chữ con khác hẳn sau một học kỳ.
Phụ huynh xin hứa sẽ phối hợp chặt chẽ với nhà trường.Các gia đình sẽ xem vở con mỗi tối và báo cô ngay khi con có chuyện buồn.
Kính chúc thầy cô sức khỏe, hạnh phúc, thành công.Mong thầy cô có những buổi tối được nghỉ trọn vẹn, không phải chấm bài đến khuya.

Câu thật dài hơn câu sáo một chút, nhưng người nghe nhớ được. Một bài có ba câu như cột bên phải là đủ chạm.

Biến thể: lời của phụ huynh trong buổi họp mặt của một lớp

Nhiều lớp tổ chức buổi gặp nhỏ sau giờ học để phụ huynh và học sinh cảm ơn cô chủ nhiệm. Ở đó bài nói nên ngắn chừng một phút, giọng thân như nói chuyện:

Thưa cô, hôm nay bố mẹ các cháu lớp 3A muốn nói với cô vài lời. Từ đầu năm, sáng nào cô cũng đứng ở cửa lớp chào từng đứa, nên giờ đứa nào cũng muốn đi học sớm để được cô chào trước. Có cháu về nhà bắt chước cô giảng bài cho em nó nghe. Các gia đình cảm ơn cô đã làm các cháu thích đến trường. Chúc cô luôn khỏe, và chúc cô có một năm học nhẹ nhàng với ba mươi đứa trẻ ồn ào này.

Nếu là lớp mầm non, thay chi tiết bằng chuyện ăn ngủ: cô dỗ con ăn hết bát cháo, cô thay quần áo cho con sau giờ chơi nước. Nếu là lớp cuối cấp, thêm một câu cảm ơn thầy cô đã đi cùng các con qua năm thi cử nặng nhất.

Luyện nói khi ít khi phải đứng trước đám đông

In bài cỡ chữ to, đánh dấu chỗ ngắt. Người đi làm quen đọc trên điện thoại, nhưng cầm điện thoại phát biểu trông như đang đọc tin nhắn. Hai tờ giấy cứng, chữ cỡ lớn là đủ.

Đọc to ba lần ở nhà, có bấm giờ. Lần đầu thường quá ba phút rưỡi vì vấp. Đến lần ba sẽ còn khoảng hai phút bốn mươi giây, vừa đúng.

Nhìn thầy cô, không nhìn ban giám hiệu. Bài viết cho thầy cô, nên ánh mắt dành cho hàng ghế thầy cô. Đầu và cuối bài nhìn lên lâu hơn.

Chuẩn bị khi xúc động. Đến đoạn câu chuyện của gia đình, nhiều người nghẹn giọng. Dừng lại, thở một hơi, đọc tiếp. Không cần xin lỗi.

Đến sớm mười lăm phút. Hỏi ban tổ chức mình nói sau tiết mục nào, đứng ở đâu, micro cầm tay hay micro đặt trên bục. Biết trước những điều đó, lúc được mời lên sẽ không lúng túng tìm đường.

Đưa chuyện của lớp con mình vào bài mẫu

Đoạn kể chuyện trong bài mẫu là chỗ phải thay. Đại diện cha mẹ học sinh có lợi thế là nghe được chuyện từ nhiều gia đình; cách gom lại:

  1. Nhắn nhóm phụ huynh của lớp một câu hỏi duy nhất: “Con nhà mình từng về kể chuyện gì về thầy cô làm cả nhà nhớ?” Hẹn trả lời trong hai ngày.
  2. Chọn một chuyện cho thấy thầy cô để ý đến một đứa trẻ cụ thể, không phải chuyện thành tích. Hỏi lại gia đình kể chuyện xem có đồng ý cho nhắc trước đông người không.
  3. Thu ba câu con trẻ nói nguyên văn ở nhà, như “Hôm nay cô khen con đọc to”. Đặt chúng vào đoạn đầu thân bài.
  4. Bỏ tên học sinh, bỏ chi tiết nhận ra được gia đình nào. Giữ thời điểm và việc thầy cô đã làm.
  5. Đọc lại đoạn đã thay cho một phụ huynh khác nghe. Nếu họ gật đầu ở câu nào, câu đó giữ; câu nào họ nhìn đi chỗ khác, câu đó bỏ.

Lỗi hay gặp ở bài của phụ huynh

Biến lời tri ân thành biên bản họp. Kể lại hội đã làm những gì trong năm, đã tổ chức bao nhiêu hoạt động. Phần đó để dành cho buổi họp phụ huynh, không phải lễ 20/11.

Góp ý chuyên môn trong lời cảm ơn. Câu như “mong thầy cô giảm bớt bài tập về nhà” dù có lý cũng sai chỗ. Góp ý đi kênh riêng, lời tri ân chỉ là lời tri ân.

Chào khách quá dài. Đọc đủ tên, đủ chức danh từng vị khách mất cả phút và dễ sai. Một lời chào chung “kính thưa các vị đại biểu, các thầy cô” là đủ.

Nói thay học sinh. Phụ huynh nói về điều phụ huynh thấy. Phần cảm ơn của học sinh đã có bạn học sinh đại diện, hai bài nói cùng một ý thì bài sau nhạt hẳn.

Đọc từ điện thoại. Màn hình tắt giữa chừng, chữ nhỏ, tay phải vuốt liên tục. In ra giấy, kể cả khi bài chỉ dài một trang.

Câu hỏi thường gặp

Phụ huynh phát biểu ngày 20/11 nên nói bao lâu?

Khoảng hai đến ba phút ở lễ cấp trường, một phút ở buổi họp mặt của lớp. Chương trình 20/11 thường dày, ban tổ chức sẽ biết ơn người nói ngắn và đúng giờ hơn người nói dài.

Phụ huynh có nên xưng “tôi” khi phát biểu không?

Trong đời thường nhiều người vẫn xưng như vậy, nhưng trong lời tri ân nên nói thay tập thể và dùng câu không chủ ngữ như “xin được gửi”, “xin cảm ơn”. Cách này trang trọng, lại tránh được chuyện tuổi tác giữa phụ huynh và thầy cô.

Có nên nhắc đến quà hay khoản đóng góp của hội phụ huynh không?

Không nên. Lời tri ân và chuyện quà, quỹ là hai việc tách bạch. Nhắc trong bài phát biểu khiến thầy cô ngại, và người nghe dễ hiểu lời cảm ơn thành lời kể công.

Có được kể chuyện riêng của một học sinh không?

Được, nếu gia đình đồng ý và không nêu tên học sinh. Chỉ kể phần cho thấy việc tốt của thầy cô, bỏ phần riêng tư của gia đình như chuyện kinh tế hay chuyện bố mẹ.

Đại diện cha mẹ học sinh có cần gửi bài trước cho nhà trường không?

Nên gửi trước vài ngày để nhà trường biết thời lượng và nội dung, tránh trùng ý với bài của học sinh hay của ban giám hiệu. Đây cũng là dịp nhờ thầy cô góp ý xưng hô.

Nếu phụ huynh là cựu học sinh của trường thì nói thế nào?

Một câu ở đầu bài là đủ: kể mình từng ngồi ở sân trường này, nay đưa con đến học. Sau câu đó trở về vai phụ huynh, đừng biến bài thành hồi ký của riêng mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138