Con xa nhà mùa Vu Lan vẫn gửi được lời tri ân trọn vẹn nếu làm ba việc: hẹn một cuộc gọi có chuẩn bị, nói một chuyện cụ thể thay vì “con vẫn khoẻ”, và nhờ người ở nhà làm thay một việc nhỏ cho cha mẹ. Khoảng cách không làm lời thương nhẹ đi; chỉ có lời nói vội và mơ hồ mới làm vậy.
Bài viết cho người đi làm ở thành phố khác, người học nghề xa, du học, lao động ở nước ngoài, đang công tác xa hay vừa sinh con không về được: cách chọn kênh gửi lời, cách chuẩn bị một cuộc gọi video mùa Vu Lan, mẫu lời tự viết theo từng hoàn cảnh, những câu nên tránh để cha mẹ không lo thêm, và cách biến mẫu thành lời của bạn.
Ở xa, lời nói phải gánh thêm phần việc làm
Khi ở gần, lời tri ân đi cùng việc làm: về ăn bữa cơm, chở mẹ đi chợ, cài bông hồng lên áo. Khi ở xa, những việc ấy không làm được, nên lời nói phải gánh thêm. Nó cần cụ thể hơn, đều đặn hơn, và có hẹn trước. Một cuộc gọi bất chợt lúc ba mẹ đang ngoài đồng, nói được hai câu rồi cúp, không đủ cho mùa Vu Lan.
Cũng nên hiểu cha mẹ có con ở xa thường lo nhất ba điều: con ăn uống ra sao, con có bị ai bắt nạt không, con có tiền không. Lời gửi về mùa Vu Lan nên trả lời nhẹ nhàng ba điều đó trước, rồi mới tới lời cảm ơn. Cha mẹ yên tâm thì mới nghe được lời thương.
Và điều quan trọng nhất: đừng để mùa Vu Lan là lần duy nhất trong năm bạn nói lời tử tế với cha mẹ. Hãy dùng dịp này để đặt một nếp mới, ví dụ gọi về mỗi tối thứ Bảy, rồi giữ nó. Với người ở xa, sự đều đặn chính là việc làm báo hiếu.
Chọn cách gửi lời về
Mỗi cách có chỗ mạnh riêng. Bạn có thể kết hợp hai cách, ví dụ gửi thư trước một tuần rồi gọi video đúng ngày rằm.
| Cách gửi | Hợp khi | Lưu ý |
|---|---|---|
| Gọi video | Cha mẹ quen dùng điện thoại thông minh, có người ở nhà hỗ trợ | Hẹn giờ trước, chọn lúc cả hai bên rảnh, kiểm tra mạng. |
| Gọi điện thường | Cha mẹ lớn tuổi, ngại nhìn màn hình | Gọi vào giờ quen thuộc, nói chậm, để cha mẹ kể nhiều. |
| Tin nhắn thoại | Lệch múi giờ, khó gọi trực tiếp | Nói như đang trò chuyện, dài một đến hai phút là vừa. |
| Thư giấy qua bưu điện | Muốn cha mẹ có thứ để cầm, để giữ | Gửi sớm một đến hai tuần, chữ to, kèm ảnh in nếu có. |
| Nhờ người ở nhà chuyển lời | Cha mẹ không dùng điện thoại, mắt kém | Viết sẵn lời ngắn, nhờ anh chị em đọc giùm hoặc mở ghi âm. |
Dù chọn cách nào, hãy báo trước để cha mẹ không đợi trong lo lắng. Một tin ngắn “Tối rằm con gọi lúc tám giờ nha mẹ” giúp mẹ chuẩn bị, mặc áo đẹp, có khi gọi cả nhà ngồi chờ.
Cuộc gọi video mùa Vu Lan: chuẩn bị và nói gì
Một cuộc gọi khoảng hai mươi phút có chuẩn bị sẽ đọng lại lâu hơn nhiều cuộc gọi vội. Thứ tự gợi ý:
- Trước khi gọi, ghi ra giấy một chuyện bạn muốn kể và một câu muốn nói. Ở xa lâu, lúc thấy mặt cha mẹ người ta hay quên hết.
- Mở đầu bằng hỏi chuyện nhà: ba mẹ ăn gì, vườn ra sao, hàng xóm thế nào. Để cha mẹ nói trước vài phút.
- Cho cha mẹ thấy chỗ bạn ở: góc bếp, món ăn tự nấu, cửa sổ. Thấy tận mắt, cha mẹ yên tâm hơn nghe kể.
- Kể chuyện bạn đã chuẩn bị, rồi nói câu tri ân. Ví dụ: “Hôm qua con nấu canh chua theo cách mẹ, bạn cùng phòng ăn hết. Con cảm ơn mẹ đã dạy con nấu ăn, nhờ vậy con không bị đói ở đây.”
- Hẹn một việc sắp tới: lần gọi sau, ngày về, món quà đang gửi. Nếu chưa có ngày về, hẹn một cuộc gọi cụ thể vào tuần sau cũng là một lời hứa cha mẹ đếm từng ngày. Kết cuộc gọi bằng điều để chờ đợi, không phải bằng câu “thôi con cúp nha” vội vã.
Nếu cha mẹ khóc, đừng vội nói “thôi mẹ đừng khóc”. Cứ ngồi im vài giây, rồi kể tiếp một chuyện vui. Nước mắt lúc ấy thường là vui, không cần dập đi.
Mẫu lời theo từng hoàn cảnh
Mẫu tự viết, chi tiết giả định. Thay bằng chuyện của bạn.
- Đi làm ở thành phố khác: Mẹ ơi, rằm này công ty chạy hàng nên con không về được. Con ở đây ổn, mỗi trưa con ăn cơm hộp tự nấu, có rau đàng hoàng. Con nhớ mẹ nhất là lúc nấu cơm, vì con nêm y như mẹ. Tháng sau con về, mẹ để dành con hũ cà pháo nha.
- Du học, lệch múi giờ: Ba mẹ, bên này đang sáng sớm, con thu tin nhắn này trước khi đi học. Con học ổn, đã quen trời lạnh. Mùa Vu Lan bên này không ai cài hoa, nhưng con mua một bông hồng đỏ để trên bàn học. Con cảm ơn ba mẹ đã cho con đi xa như vầy. Con sẽ học cho đáng.
- Lao động ở nước ngoài: Má, tháng này con làm tăng ca được, đủ gửi về cho má sửa mái bếp. Má đừng tiếc, mùa mưa tới rồi. Con khoẻ, ăn uống được. Vu Lan con không có gì hơn, chỉ mong má ở nhà ngủ không bị dột.
- Vừa sinh con, chưa về được: Mẹ ơi, năm nay con làm mẹ rồi mới thấy mẹ giỏi thế nào. Đêm nào con cũng thức hai ba lần, mà mẹ hồi đó nuôi ba đứa. Đầy tháng xong con bế cháu về để mẹ bồng.
- Đang công tác xa: Ba, con ở công trường tới cuối tháng. Ở đây nắng giống quê mình, con nhớ hồi ba dắt con ra ruộng. Ba giữ sức khoẻ, đừng gánh nặng nữa, có gì để con về làm.
Mỗi mẫu đều bắt đầu bằng việc trấn an cha mẹ về cuộc sống của con, sau đó mới là lời tri ân và một lời hẹn.
Nhờ người ở nhà làm thay một việc
Nhờ anh chị em cài hoa giùm. Gửi tiền nhờ em mua một bông hồng, cài lên áo mẹ trong buổi lễ, và nói một câu bạn đã soạn sẵn: “Bông này anh Hai gửi mẹ.” Mẹ sẽ nhớ câu ấy hơn nhớ bông hoa.
Nhờ đặt một bữa ăn. Đặt một mâm cơm hay một món cha mẹ thích từ quán quen trong xóm, giao tận nhà đúng ngày rằm, kèm tấm giấy nhỏ ghi tên bạn.
Nhờ đưa cha mẹ đi khám. Nếu cha mẹ đang đau đâu mà ngại đi khám, mùa Vu Lan là cái cớ tốt. Bạn lo phần chi phí, nhờ người ở nhà chở đi.
Nhờ in ảnh. Gửi vài tấm ảnh bạn đang sống, nhờ in ra cho cha mẹ để trên tủ. Người lớn tuổi thường thích ảnh cầm được hơn ảnh trong điện thoại.
Nhớ cảm ơn người làm giùm. Anh chị em ở nhà gánh phần chăm cha mẹ hằng ngày. Một lời cảm ơn họ mùa Vu Lan cũng là một phần của báo hiếu, ví dụ “Cảm ơn em đã ở gần ba mẹ thay anh, rằm này anh gửi em chút quà.”
Sửa mẫu thành lời của mình
Các mẫu trên đều có cùng một bộ khung: một câu trấn an, một chi tiết nhớ nhà, một lời cảm ơn, một lời hẹn. Bạn giữ khung, nhưng chi tiết phải là của bạn. Thử trả lời ba câu: ở chỗ bạn đang sống có gì làm bạn nhớ nhà nhất? Bạn đang làm được việc gì nhờ cha mẹ dạy? Lần tới gặp cha mẹ, bạn muốn làm gì đầu tiên?
Ví dụ, một bạn đi làm ở xưởng xa nhà trả lời: nhớ nhà nhất là mùi khói bếp chiều; làm được nhờ cha dạy là sửa xe; về nhà muốn ăn ngay nồi cá kho của mẹ. Ghép lại: “Ba mẹ ơi, chiều nay khu trọ có nhà nấu bếp củi, con ngửi mùi khói mà nhớ nhà ghê. Xe con hư bữa trước con tự sửa được, nhờ ba hồi đó bắt con phụ. Về lần tới mẹ kho cá cho con nha.”
Câu ấy không có chữ nào cao xa, nhưng cha mẹ nghe là biết con mình đang sống thật, vẫn mang theo nếp nhà, và vẫn mong về. Đó là toàn bộ điều cha mẹ cần nghe mùa Vu Lan từ một đứa con ở xa. Đọc to lời của bạn một lần trước khi gửi; nếu nghe giống giọng bạn khi ngồi ăn cơm ở nhà, là được.
Câu làm cha mẹ lo và câu nên nói thay
Ở xa, một câu nói vô tình có thể khiến cha mẹ mất ngủ cả tuần. Vài câu nên đổi:
| Câu dễ làm cha mẹ lo | Câu nên nói thay |
|---|---|
| Con mệt quá, việc nhiều lắm. | Dạo này việc nhiều, nhưng con sắp xếp được, tối nào cũng ngủ đủ. |
| Bên này buồn lắm, con nhớ nhà. | Có lúc con nhớ nhà, những lúc đó con nấu món mẹ dạy là đỡ liền. |
| Con không về được đâu, chắc lâu lắm. | Con đang để dành ngày phép, khi nào có lịch con báo mẹ liền. |
| Ở đây ai cũng lo thân người nấy. | Ở đây có mấy anh chị cùng quê, cuối tuần tụi con hay nấu chung. |
| Con chưa biết bao giờ mới ổn định. | Con đang làm từng bước, năm nay con lo xong được chỗ ở, năm sau con tính tiếp. |
| Ba mẹ đừng lo cho con. | Con ăn ngủ đều, có bạn bè, có người hỏi han. Ba mẹ lo cho sức khoẻ của ba mẹ giúp con. |
Nói thật vẫn quan trọng: nếu có chuyện lớn, đừng giấu mãi. Nhưng cuộc gọi mùa Vu Lan không phải lúc kể khổ; nên để dành chuyện khó cho một cuộc nói chuyện khác, khi bạn đã có hướng giải quyết.
Câu hỏi thường gặp
Lệch múi giờ thì nên gọi về vào lúc nào?
Chọn giờ buổi tối ở nhà, khi cha mẹ đã ăn cơm xong và chưa ngủ, rồi tính ngược ra giờ bên bạn. Nếu không gọi được, gửi tin nhắn thoại trước để cha mẹ mở nghe lúc rảnh.
Cha mẹ không biết gọi video thì làm sao?
Nhờ anh chị em hoặc hàng xóm trẻ tuổi mở máy giúp vào giờ đã hẹn. Hoặc gọi điện thường, nói chậm và để cha mẹ kể nhiều; giọng nói đã đủ ấm.
Có nên gửi tiền về thay lời nói?
Tiền giúp được việc thật như sửa nhà, khám bệnh, nhưng không thay được lời. Nếu gửi, nói rõ tiền dùng vào việc gì và kèm vài câu hỏi han, để cha mẹ không nghĩ con chỉ biết gửi tiền.
Không về được nhiều năm liền thì nói sao cho cha mẹ đỡ buồn?
Nói thật lý do, kèm một kế hoạch cụ thể cho lần về, dù còn xa. Giữ nếp gọi đều đặn mỗi tuần, cha mẹ sẽ thấy con vẫn gần dù ở xa.
Mùa Vu Lan ở nước ngoài có cách nào để nhớ cha mẹ không?
Bạn có thể nấu một món mẹ hay nấu, mời vài người bạn cùng quê ăn chung, mua một bông hồng để trên bàn, rồi chụp ảnh gửi về. Cha mẹ nhìn thấy con giữ nếp nhà sẽ rất vui.